Μαρία Δόλογλου: Πως η μοναχικότητα μπορεί να μας κάνει περισσότερο δημιουργικούς και καινοτόμους

H μοναξιά ως μοναχικότητα (solitude) έχει ένα θετικό πρόσημο και τις περισσότερες φορές αποδεικνύεται ευεργετική συμβάλλοντας στην δημιουργικότητα του ατόμου

Αυτές τις ημέρες εξαιτίας της κοινωνικής αποστασιοποίησης που επιβάλλεται λόγω  της εξάπλωσης της πανδημίας του Covid 19 πολλοί από εμάς θα έρθουν αντιμέτωποι με το συναίσθημα της μοναξιάς. Επιπλέον  στην παρούσα συγκυρία της παγκόσμιας υγειονομικής απειλής που βιώνουμε, το μοντέλο της τηλεργασίας επεκτάθηκε ως αναγκαία συνθήκη για την καταπολέμηση της επέκτασης της πανδημίας και αρκετοί ήρθαν αντιμέτωποι με ένα νέο περιβάλλον εργασίας περισσότερο μοναχικό από αυτό που είχαν συνηθίσει μέχρι τώρα να εργάζονται.

Όπως μας αναφέρουν οι μελετητές Peplau & Perlman (1998), η μοναξιά (loneliness) είναι μια υποκειμενική δυσάρεστη εμπειρία που γίνεται αισθητή όταν το κοινωνικό δίκτυο σχέσεων ενός ατόμου είναι σημαντικά ανεπαρκές σε ποιότητα ή σε ποσότητα επαφών. Η μοναξιά, σύμφωνα με τους Peplau & Perlman διακρίνεται σε συναισθηματική μοναξιά (emotionalloneliness),  όπου το άτομο δεν έχει μια φιγούρα στενής επαφής ως σχέση οικειότητας που για τα παιδιά μπορεί να είναι οι γονείς τους ενώ για τους ενήλικες μια συντροφική σχέση. Επίσης σε κοινωνική μοναξιά (socialloneliness),  όπου το άτομο δεν έχει σύζευξη με ένα δίκτυο επαφών  φίλους ,γείτονες ή συναδέλφους το οποίο  όμως δεν είναι συνώνυμο με την αντικειμενική εμπειρία της κοινωνικής απομόνωσης (socialisolation) όπου το άτομο είναι αντικειμενικά μόνο χωρίς άλλους γύρω του.

Η μοναξιά έχει διάφορες εκφάνσεις ανάλογα με την ένταση της έτσι λοιπόν υπάρχουν  περιπτώσεις όπου η μοναξιά μπορεί να θεωρηθεί ως αλλοτρίωση(alienation), δηλαδή  αποξένωση από τον ίδιο τον ίδιο τον εαυτό και ταυτόχρονα ως αίσθηση ότι το άτομο δεν ανήκει στον κοινωνικό ιστό. Επίσης μπορεί  να πάρει την μορφή  εκούσιας μοναξιάς (solitude), όπως την αναφέρει ο Mπουραντάς (2007), με την έννοια της ευεργετικής ηθελημένης μοναξιάς σαν μηχανισμό ανανέωσης, ανατροφοδότησης  και αυθεντικής ηγεσίας και άλλοτε πάλι να αναφέρεται ως δυσφορικόσυναίσθημα (loneliness)  που βιώνεται ως απομόνωση, ανία,  αίσθημα του μη ανοίκειν, άγχος, φόβο, εγκατάλειψη, αβοηθησία.

H μοναξιά ως μοναχικότητα (solitude) έχει ένα θετικό πρόσημο και τις περισσότερες φορές αποδεικνύεται ευεργετική συμβάλλοντας στην δημιουργικότητα του ατόμου.

Ακόμη και ο Bill Gates, o ιδρυτής της Microsoft,  έχει αναφέρει ότι η μοναξιά τον έχει βοηθήσει στην δημιουργικότητα του και συνηθίζει να αποτραβιέται μια-δύο εβδομάδες τον χρόνο σε μία καλύβα στο δάσος ώστε να διαβάσει να χαλαρώσει και να γεννήσει νέες ιδέες, δίνοντας χρόνο στον εαυτό του, μάλιστα ονομάζει τον χρόνο αυτό ‘‘thinkweek’’.

Επίσης ο NicolaTesla,  ο παγκοσμίου φήμης εφευρέτης,  ήταν ένας ακόμη θιασώτης της μοναξιάς και θεωρούσε ως το μυστικό της δημιουργικότητας την μοναξιά ,η οποία βοηθά στην γέννηση των ιδεών. Άλλα και άλλοι ακόμη όπως ο φιλόσοφος και συγγραφέας των ‘‘δοκιμίων’’Montaigne, ο οποίος μάλιστα μας συμβούλευε στην μοναξιά να γίνουμε το πλήθος του εαυτού μας αλλά και ο συγγραφέας και ποιητής  Charles Bukowski ο οποίος χαρακτηριστικά έλεγε ότι: «Το πλήθος είναι σημείο συνάντησης των αδυνάμων .Η αληθινή δημιουργία αποτελεί μοναχική πράξη».

Η δημιουργική έκφραση για να αρχίσει να λειτουργεί πρέπει το άτομο να βρίσκεται κάτω από κάποιες αναγκαίες συνθήκες. Να υπάρχει ηρεμία, χαλάρωση, περίσκεψη και δυνατότητα αποφυγής των περισπασμών και των οχλήσεων των αισθήσεων. Πρέπει να υπάρχει η απαραίτητη συνάντηση με τον εαυτό σε πλήρη επαφή  με ενσυνειδητότητα στο εδώ και το  τώρα. Όταν ζούμε μια ζωή γεμάτη στρες, θορύβους, ηλεκτρονικούς και όχι μόνο περισπασμούς που μας κατακλύζουν από παντού, είναι δύσκολη αυτή η σύνδεση  με την δημιουργική πηγή του εσωτερικού μας δημιουργού. Για αυτό και κρίνεται απαραίτητο σε περιόδους που θέλουμε να γεννήσουμε καινούργιες ιδέες , να συγκεντρώσουμε τις νοητικές μας δυνάμεις για ένα νέο project ή όταν απλά θέλουμε να συγκεντρωθούμε στην επιτέλεση ενός δύσκολου έργου να αποσυρόμαστε για λίγο από την φλυαρία του σύγχρονου κόσμου και να συνδεόμαστε με την πηγή μέσα μας που για να ακουστεί απαιτείται ησυχία, ηρεμία και προσήλωση με ενδιαφέρον σε ότι κάνουμε εργαζόμενοι σε ροή (workingintheflow).

Ανάμεσα στα  οφέλη που κρύβει η μοναχικότητα είναι και αυτό της αυτοδιάθεσης. Το άτομο όντας μόνο μπορεί να διαθέσει τον χρόνο του καλύτερα και με μεγαλύτερη ελευθερία σε πράγματα που το ενδιαφέρουν χωρίς να περισπάται  από πρόσωπα και καταστάσεις. Η ελευθερία είναι αρωγός σε κάθε δημιουργική δραστηριότητα πόσο μάλλον στην δημιουργική σκέψη. Το άτομο αφήνεται ελεύθερο να σκεφτει, χωρίς την λογοκρισία του περιβάλλοντος και να παράξει καινοτόμες ιδέες χωρίς να σκεφτεί την απόκλιση από νόρμες και στερεότυπα του περιβάλλοντος του που, ενδεχομένως να λειτουργούν ανασταλτικά στον τρόπο έκφρασης του.

Η μοναχικότητα επίσης ενισχύει το βίωμα της ροής μια έννοια της θετικής ψυχολογίας που εισήγαγε ο Mihaly Csikszentmihalyi και ορίζεται ως  η ψυχολογική κατάστασηστην οποία το  άτομο επικεντρώνεται σε μία δραστηριότητα και απορροφάται πλήρως από αυτήν είτε πρόκειται για έναν αθλητή, επιστήμονα ή καλλιτέχνη βιώνοντας ταυτόχρονα ευχαρίστηση ,πλήρη συμμετοχή και ενεργή προσήλωση σε αυτό που κάνει.

Η μοναχικότητα λοιπόν αποτελεί  τον σίγουρο δρόμο προς την δημιουργία. Μπορεί κάποιες φορές να δυσκολευόμαστε να μπούμε στο μοναχικό μονοπάτι όμως πρέπει να το ακολουθήσουμε δίχως φόβο γιατί το ταξίδι μας σε αυτό και τα βήματα που θα κάνουμε είναι αυτά που θα μας οδηγήσουν σε νέους τόπους και εμπειρίες που ίσως εάν βαδίζαμε στον δρόμο του πλήθους ποτέ να μην τα συναντούσαμε και πιθανόν  στο τέλος του μονοπατιού ο θησαυρός μας να κρύβεται εκεί και να μας περιμένει να τον ανακαλύψουμε.

Δόλογλου Μαρία ,Υποψήφια Διδάκτωρ ηγεσίας -οργανωσιακής ψυχολογίας και συμπεριφοράς.

0 ΣΧΟΛΙΑ

Αφήστε ένα σχόλιο

Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Lost Password