ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΙΓΑΛΑΣ «Με ενδιαφέρει το παραμύθι, κι ας µην είναι για παιδιά»

Συνέντευξη στην ΚΡΙΣΤΥ ΚΟΥΝΙΝΙΩΤΗ

Αργά ή γρήγορα θα βρούμε κάποιον τρόπο να προσαρμοστούμε τις συνθήκες που επιβάλλει η πανδημία. Αυτό που µε ανησυχεί είναι πώς θα εκτονωθεί το τέλος όλη αυτή η πίεση που συσσωρεύεται σε όλους µας SMS > Η εικόνα µιας ηλικιωμένης που, σκαρφαλωμένη στην πλαγιά ενός βουνού της Καρύστου, κάτι έψαχνε στο έδαφος ήταν η βάση για µια ιστορία που έγινε βραβευμένο παραμύθι. Με νεράιδες, γίγανες και πολλή χορτόπιτα.

Με σπουδές καλών τεχνών και έπειτα ψηφιακών τεχνών και τεχνολογίας στην Αγγλία, εργάζεται ως γραφίστας, σχεδιαστής/κατασκευαστής ιστοσελίδων και εικονογράφος. Επιπλέον. έχει φοιτήσει στη Σχολή Βυζαντινής Αγιογραφίας της Ιεράς Μητρόπολης Πατρών. Με αφορµή το πρώτο του παιδικό βιβλίο «Ο καθρέφτης της Μυγδαλιάς» (εκδ. Πικραμένος) ο Μιχάλης Σιγάλας μιλάει για τη διαμόρφωση του βραβευμένου παραμυθιού του, τον τρόπο που γράφει τις ιστορίες του, τον συνδυασµό ζωγραφικήςυπολογιστών, για τις περιφρονημένες τέχνες.

  • Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πότε ξεκινήσατε να γράφετε και µε ποια αφορµή;

Αρχισα κάποια στιγµή, πέντε-έξι χρόνια τώρα, να θέλω να κάνω εικονογράφηση βιβλίου. Επειδή δεν ήθελα την ευθύνη να αναλάβω το βιβλίο κάποιου χωρίς να έχω δοκιμαστεί, αποφάσισα να ξεκινήσω γράφοντας κάτι δικό µου. Τελικά µου καλάρεσε και το συνέχισα.

  • Τι σας έκανε να γράψετε τον «Καθρέφτη της Μυγδαλιάς», που τιμήθηκε µε το Α΄ Α΄ Βραβείο Παραμυθιού Πανελλήνιας Ενωσης Λογοτεχνών 20 1Θ;

Πριν μερικά χρόνια, στην Κάρυστο, όπου είχα πάει για διακοπές, είδα µια ηλικιωμένη γυναίκα να γυρνάει στην πλαγιά του βουνού και να ψάχνει κάτι στο έδαφος. Σκέφτηκα ότι ίσως μάζευε χόρτα για χορτόπιτα. Μου έµεινε η εικόνα και είπα να την κάνω ιστορία. Μετά πρόσθεσα νεράιδες και γίγαντες και έγινε παραμύθι! Τα ονόματα των ηρώων τα «έκλεψα» από ένα τραγούδι του ξενιτεμού που είχε πει η Σοφία Βέμπο («Το κορµί της Μυγδαλιάς»), και που µου φάνηκε ότι είχε κάποιες ομοιότητες µε ένα µέρος της πλοκής της ιστορίας µου. Το βραβείο, αν µη τι άλλο, ήταν µια ένδειξη ότι το παραμύθι µου δεν αφορά µόνο εμένα, οπότε µου έδωσε την ώθηση να προχωρήσω.

  • Είναι καθαρά ένας ύµνος στην αληθινή, παντοτινή αγάπη. Πιστεύετε ότι υπάρχει τέτοια στις µέρες µας;

Ο αρχικός µου στόχος ήταν να γράψω έναν ύµνο στις χορτόπιτες, όποτε σ’ αυτό µάλλον απέτυχα! ∆εν πιστεύω πάντως ότι οι θεμελιώδεις αξίες των ανθρώπων αλλάζουν εύκολα. Αν υπήρχε κάποτε αληθινή αγάπη υπάρχει και σήμερα. Απλά µπορεί να εκφράζεται διαφορετικά αλλά και να εξελίσσεται σε κάτι πιο διακριτικό. Οποιοσδήποτε µπορεί, για παράδειγμα, κάποια στιγµή να κάνει ένα ταξίδι για να συναντήσει έναν παλιό φίλο που έχει να τον δει χρόνια. Αυτό είναι ένα δείγμα αληθινής, παντοτινής αγάπης κι ας µην συμπεριλαμβάνει πάθος. Δηλαδή, ακόμα και στην περίπτωση της Μυγδαλιάς, η παντοτινή αγάπη δεν είναι απαραίτητα συνώνυμο του «άσβεστου έρωτα».

  • Γράφοντας για παιδιά, πού εστιάζετε, τι προσέχετε, τι θέλετε να περάσει µέσα από την ιστορία σας;

Για µένα η ιστορία προηγείται και θέλω να περνάει ό,τι προκύπτει οργανικά. ∆εν ξεκινάω δηλαδή να γράψω µια ιστορία για συγκεκριμένο κοινό και µε συγκεκριμένο στόχο. Απλά κάποια στιγµή, όπως εξελίσσεται, αν δω ότι το αποτέλεσµα µπορεί να είναι ελκυστικό και σε μικρότερες ηλικίες, κάνω κάποιες προσαρμογές –όπως, ας πούμε, φροντίζω να υπάρχει σαφήνεια, στη γλώσσα, στην πλοκή, στα κίνητρα των χαρακτήρων –ώστε ένα παιδί, όταν δεν έχει εµπειρία στην ανάγνωση περίπλοκων κειμένων, να µπορεί να παρακολουθήσει την ιστορία και να πάρει κάτι από αυτήν. Ανώτερο όριο ηλικίας, πάντως, πιστεύω δεν πρέπει να υπάρχει. Αν το βιβλίο µου δεν είναι αρκετά καλό για τον γονιό, δεν είναι αρκετά καλό ούτε για το παιδί!

  • Έχετε κάνει, όμως, και την εικονογράφηση του βιβλίου. Πείτε µας γι’ αυτή σας την πλευρά.

Ήθελα πάντα να ζωγραφίζω αλλά και να δουλεύω µε υπολογιστές. Και οι σπουδές µου άλλωστε αντανακλούν ακριβώς αυτό, από τη µια καλές τέχνες, από την άλλη τεχνολογία. Βρήκα όμως ότι ζωγραφική µε υπολογιστή δεν λειτουργεί τόσο καλά -παρόλο που µπορεί να γίνει µε πολύ παρόμοιο τρόπο και, σε µεγάλο βαθμό, απαιτεί της ίδιες ικανότητες, τελικά κάτι χάνεται. Ισως έχει να κάνει µε τη μοναδικότητα του έργου ζωγραφικής, που δεν µπορεί να υπάρχει σε µία ψηφιακή εικόνα που µπορεί να αναπαραχθεί χωρίς όρια. Η εικονογράφηση όμως είναι φτιαγμένη ακριβώς για να αναπαράγεται. ∆εν υπάρχει µία αυθεντική εκδοχή των εικόνων της «Μυγδαλιάς» ας πούμε. Και αν υπάρχει, πάλι δεν είναι αυτή η τελική µορφή τους. Το τελικό έργο είναι το βιβλίο που κρατάτε και είναι τόσο αυθεντικό όσο οποιοδήποτε άλλο.

Η αγιογραφία δεν είναι νεκρή τέχνη

  • Έχετε σχεδιάσει τα εξώφυλλα διάφορων βιβλίων, κυρίως των εκδόσεων «Πικραμένος». Πώς εμπνέεστε το ταιριαστό µε το περιεχόμενο εξώφυλλο;

Υπάρχουν κάποια βιβλία που «επιβάλλουν» μόνα τους µια εικόνα, ακόμα κι από τον τίτλο µόνο κάποιες φορές. Πάντα, έτσι κι αλλιώς, προσπαθώ να βρω κάτι που να μεταφέρει την ατμόσφαιρα του κειμένου. Το εξώφυλλο άλλωστε δεν δίνει εύκολα πληροφορίες για το τι συμβαίνει στην ιστορία. Αυτό που µπορεί να κάνει καλά, είναι να δώσει µια αίσθηση του πώς θα είναι η εµπειρία της ανάγνωσής της. Ένα μελαγχολικό βιβλίο π.χ. θα πρέπει να έχει ένα μελαγχολικό εξώφυλλο.

  • Κάνετε, εθελοντικά την αγιογράφηση στο εκκλησάκι του Αγ. Στυλιανού στο Παιδοψυχιατρικό Κέντρο του Καραμανδάνειου υπό την καθοδήγηση του δασκάλου σας Πέτρου Λαμπρινάκου. Τι σας είλκυσε στον χώρο της αγιογραφίας;

Ξεκίνησα θέλοντας να αποκτήσω κάποιες καινούργιες γνώσεις και δεξιότητες στη ζωγραφική. Η πορεία αυτή τελικά µου ανέτρεψε πολλά πράγματα, σχετικά µε την τέχνη γενικότερα, που είχα µάθει να τα θεωρώ δεδομένα. Για παράδειγμα, το ότι είναι µια νεκρή τέχνη που δεν εξελίσσεται νομίζω πια ότι είναι άστοχο. Ισχύει για την αγιογραφία ό,τι ισχύει και για οποιαδήποτε τέχνη ανά τον κόσµο που περιφρονείται διότι δεν εντάσσεται στο κύριο ρεύµα της εποχής. Ευτυχώς, υπάρχουν πολλές!

  • Όντας στον χώρο του βιβλίου, πώς βλέπετε να τον επηρεάζει η πανδημία, που δεν θα µας αφήσει ακόμα ήσυχους;

Είναι, βέβαια, δύσκολα τα πράγματα και για πολλούς λόγους. Αν, για παράδειγμα, δεν υπάρχει ένα «βαρύ» όνομα στο εξώφυλλο ενός βιβλίου χρειάζεται και η παρουσίασή του για να κινηθεί. Αργά ή γρήγορα θα βρούμε κάποιον τρόπο να προσαρμοστούμε. Αυτό που µε ανησυχεί είναι πώς θα εκτονωθεί στο τέλος όλη αυτή η πίεση που συσσωρεύεται σε όλους µας.

  • Εκτός από παιδικές ιστορίες, τι άλλο γράφετε;

Έχω γράψει κάποια διηγήματα που δεν έχουν δημοσιευτεί, και υπάρχουν αρκετά ακόμα στο κεφάλι µου που σπρώχνουν να βγουν έξω. Γενικά, πάντως, βλέπω ότι µε ενδιαφέρει όλο και περισσότερο το παραμύθι ως λογοτεχνικό είδος, ακόμα κι αν δεν απευθύνεται σε παιδιά. Η µόνη άλλη ιστορία µου που έχει βγει παραέξω είναι «Το πηγάδι» (http:// msigalas.com/print/pigadi) µε την οποία πήρα µέρος στην έκθεση «Oresteia Reversed» στο Ιδρυµα Μιχάλης Κακογιάννης, και που θα έλεγα ότι µάλλον είναι επίσης παραμύθι, αλλά σίγουρα όχι για παιδιά.

  • Κι επειδή η µαγεία πλανάται στο παραμύθι σας, εσάς τι µπορεί να σας μαγέψει;

Αν η µαγεία είναι κάτι πέρα από τη φύση τότε θα έλεγα η τέχνη. Κάθε τέχνη!

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ, 18/10/2020

0 ΣΧΟΛΙΑ

Αφήστε ένα σχόλιο

Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Lost Password