Α. Ντόζης: “Τράπεζα Θεμάτων: μια αποτυχημένη, επικίνδυνη και ύποπτη εκπαιδευτική διαδικασία αξιολόγησης ξανάρχεται”

 

“Τράπεζα Θεμάτων: μια αποτυχημένη, επικίνδυνη και ύποπτη εκπαιδευτική διαδικασία αξιολόγησης ξανάρχεται

του Αλέξανδρου Ντόζη

Πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε η εξεταστέα ύλη των μαθημάτων της Α’ Λυκείου (δηλαδή η ύλη στην οποία οι μαθητές καλούνται να δώσουν τις τελικές εξετάσεις) η οποία είναι όλη η διδακτέα ύλη του εκάστοτε μαθήματος.

Για όσους δεν γνωρίζουν το θέμα θα πρέπει να τονίσουμε ότι μέχρι τώρα από τη διδακτέα ύλη κάθε μαθήματος (η ύλη που θα έπρεπε να διδαχθεί) οι διδάσκοντες αφαιρούν ορισμένες ενότητες (όχι πάνω από τη μισή διδακτέα ύλη) και οι υπόλοιπες ενότητες ήταν εκείνες στις οποίες οι μαθητές εξεταζόταν στις τελικές γραπτές εξετάσεις. Αυτό ήταν απαραίτητο διότι:

  • Σε πολλά μαθήματα η διδακτέα ύλη είναι δυσανάλογη αυτής που μπορεί ο καθηγητή; να διδάξει μέσα στις διαθέσιμες ώρες. Για παράδειγμα η διδακτέα ύλη της Φυσικής Α’ Λυκείου που διδάσκεται σήμερα με 2 ώρες την εβδομάδα είναι ίδια με εκείνη όταν το μάθημα διδασκόταν με 3 ώρες την εβδομάδα.
  • Η διδασκαλία του μαθήματος γίνεται ανάλογα με το επίπεδο των μαθητών του τμήματος. Σε τμήματα που το επίπεδο είναι χαμηλό ο καθηγητής καταναλώνει περισσότερες διδακτικές ώρες για να πετύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα και καθυστερεί στην ύλη.
  • Ο καθηγητής πρέπει να έχει την ευχέρεια να επιμείνει σε ορισμένα επίκαιρα θέματα σε βάρος θεμάτων μικρότερου ενδιαφέροντος ιδιαίτερα αν λάβει κανείς υπόψη του ότι τα περισσότερα σχολικά βιβλία διδάσκονται για περισσότερα από 10 ή 15 χρόνια και το περιεχόμενο δεν συμβαδίζει με τις σημερινές καινοτομίες.
  • Πολλές ενότητες που η πολιτεία θεωρεί διδαγμένες από το Γυμνάσιο (επειδή αυτοί που βγάζουν τις οδηγίες διαφωνούν με την σπειροειδή αντιμετώπιση της γνώσης) δεν έχουν αφομοιωθεί από τους μαθητές που πρέπει να τις χρησιμοποιήσουν στο επίπεδο της Α’ Λυκείου. Για παράδειγμα στην φετινή εξεταστέα ύλη της Χημείας της Α’ Λυκείου θεωρείται ότι οι μαθητές γνωρίζουν πλήρως τη θεωρία των Οξέων – Βάσεων – Αλάτων από τη Γ’ Γυμνασίου και πρέπει να βασιστούν σε αυτήν για να προχωρήσουν στα Οξείδια (συνάδελφοι Χημικοί σας βλέπω να γελάτε…). Όμως στο επίπεδο της Γ’ Γυμνασίου οι γνώσεις αυτές δίνονται με επιγραμματικό και πλημμελή τρόπο άρα ο διδάσκοντας θα πρέπει να αφιερώσει κάποιο χρόνο για να τις εμπλουτίσει στο Λύκειο.
  • Τέλος η εκπαίδευση είναι μια διαδικασία που οδηγεί στη μόρφωση και “θα διαδραματίσει στο μέλλον θεμελιώδη ρόλο για την ατομική και κοινωνική ανάπτυξη” και αυτό θα πρέπει να απεικονίζεται και στους τρόπους αξιολόγησης.

 

Εκτός από την εκτεταμένη εξεταστέα ύλη οι μαθητές θα πρέπει να αντιμετωπίσουν και τις διαθέσεις αυτών που γράφουν τα θέματα της Τράπεζας Θεμάτων. Διότι ορισμένα θέματα στην προηγούμενη Τράπεζα Θεμάτων ήταν μακράν πιο δύσκολα από αυτά που θα έβαζε ένας καθηγητής στις τελικές εξετάσεις και από αυτά που θα μπορούσε να διαχειρισθεί ένας μέσος μαθητής. Και ο λόγος ήταν απλός. Η συγγραφή των θεμάτων δεν έγινε με έναν στοχευμένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο!!! Για το λόγο αυτό η τράπεζα θεμάτων θεωρήθηκε από όλους αποτυχημένη και εγκαταλείφθηκε.

 

Και για να δούμε για πιο λόγο είναι επικίνδυνη.

Για να μπορέσει να διδάξει την εκτεταμένη αυτή ύλη ένας εκπαιδευτικός θα πρέπει να αγνοήσει το επίπεδο των μαθητών και να συνεχίζει στην επόμενη ενότητα ακόμη και αν οι μαθητές δείχνουν να μην κατανοούν τα προηγούμενα. Τα συχνά τεστ για την αξιολόγηση του επιπέδου των μαθητών είναι πλέον απαγορευμένα διότι τρώνε χρόνο διδασκαλίας, η διαδικασία προφορικής αξιολόγησης πρέπει να γίνεται σε σύντομο χρόνο, χρόνος για επαναλήψεις πριν από τις εξετάσεις μηδενικός και εάν αρρωστήσει ή πάρει άδεια ο εκπαιδευτικός την άλλη φορά πρέπει να παραδώσει διπλάσια ύλη.

 

Και όλα αυτά τη στιγμή που οι μοντέρνες μέθοδοι διδασκαλίας απαιτούν μείωση της διδακτέας ύλης καθώς σύμφωνα με τους πυλώνες της εκπαίδευσης που ανακοίνωσε η UNESCO για τον 21ο αιώνα (Delors Report 1996) το ζήτημα οι μαθητές δεν είναι να μαθαίνουν αλλά:

  • να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν       (learning to know)
  • να μαθαίνουν πώς να ενεργούν          (learning to do)
  • να μαθαίνουν να συνυπάρχουν          (learning to live together, learning to live with others)
  • να μαθαίνουν να υπάρχουν                (learning to be)

 

Αν λάβουμε υπόψη ότι ο τρόπος διδασκαλίας καθορίζεται από τον τρόπο αξιολόγησης, με αξιολόγηση των μαθητών μέσω κλήρωσης των θεμάτων από μια παράλογη “Τράπεζα Θεμάτων” όλα τα παραπάνω είναι αδύνατον να πραγματοποιηθούν. Μαθητοκεντρικοί τρόποι διδασκαλίας απαγορευμένοι διότι είναι χρονοβόροι. Και στην περίπτωση που οι τελικοί βαθμοί θα προσμετρηθούν στην εισαγωγή στο πανεπιστήμιο θα οδηγήσει σίγουρα στη μετατροπή του Λυκείου σε ένα αγώνα δρόμου και μια συνεχή βαθμοθηρία.

Και αν κάποιοι θέλουν να ερμηνεύσουν για ποιο λόγο οι Έλληνες μαθητές υστερούν στα τεστ του PISA ο λόγος είναι προφανής: τα τεστ βασίζονται στους παραπάνω πυλώνες και η ελληνική εκπαίδευση όχι.

 

Ενώ λοιπόν σχεδόν όλη η εκπαιδευτική κοινότητα αντιτίθεται στη λήψη με κλήρωση των θεμάτων από την Τράπεζα Θεμάτων αυτή επανέρχεται και αυτό μας βάζει σε υποψίες.

Τι θα κάνει ένας τρομαγμένος μαθητής της Α’ Λυκείου; Απλό θα ψάξει βοήθεια στα φροντιστήρια είτε τον καλύπτει ο καθηγητής του σχολείου του είτε όχι. Οι τελευταίες στατιστικές δείχνουν ότι πολύ λίγοι μαθητές της Α’ Λυκείου προστρέχουν σε φροντιστηριακή εκπαίδευση και αυτό θα αλλάξει άρδην με την Τράπεζα Θεμάτων. Τα δε λυσάρια θα είναι απαραίτητο εργαλείο για τον μαθητή καθώς ο καθηγητής του σχολείου δεν είναι δυνατόν να διδάξει/απαντήσει μέσα στη χρονιά σε όλα τα θέματα της τράπεζας.

Η κλήρωση τυχαίων θεμάτων από μια Τράπεζα Θεμάτων είναι μια εντατικοποίηση σε υπερθετικό βαθμό και αυτό θα στοιχίσει ψυχολογικά και οικονομικά στους μαθητές και στις οικογένειές τους χωρίς λόγο.

 

Κλείνοντας θα ήθελα να πω ότι προσωπικά χρησιμοποιώ πολλά από τα θέματα της παλιάς Τράπεζας Θεμάτων ως υλικό στα μαθήματά μου. Θα δεχόμουν ευχαρίστως να διαλέγω τα μισά μου θέματα από αυτήν αλλά αυτά που πιστεύω ότι ταιριάζουν στον τρόπο διδασκαλίας μου και στο επίπεδο των μαθητών μου διότι η αξιολόγηση πρέπει να αντανακλά τον τρόπο διδασκαλίας και όχι το αντίστροφο.

 

Ντόζης Αλέξανδρος

MSc Φυσικός

Μέλος της Προοδευτικής Ενότητας Καθηγητών  (Π.Ε.Κ.) Θεσ/νικης

0 ΣΧΟΛΙΑ

Αφήστε ένα σχόλιο

Login

Welcome! Login in to your account

Remember me Lost your password?

Lost Password